Sociale Benadering Dementie (SBD) bij Humanitas, een landelijk experiment

Sinds eind 2020 neemt Humanitas in Rotterdam (Hillegersberg/Schiebroek) deel aan een van de door de overheid en zorgverzekeraars gefinancierde pilots in het kader van de Social Trials Dementie op basis van de plannen van het bureau Tao of Care, onder leiding van bijzonder hoogleraar langdurige zorg en sociale benadering dementie Anne Mei The. De Sociale Benadering Dementie is opgezet vanuit de signalering dat er een kloof is tussen de behoeften van mensen met dementie (en hun naasten) en het aanbod van zorg, vanuit diverse regelingen zoals WLZ, WMO, ZVW en ondersteuning vanuit heel veel verschillende professionals die in de wijk actief zijn. In de tweede kamer was destijds ook brede steun voor de motie die hierover is ingediend. Rotterdam is een van de steden waar dit experiment vier jaar loopt en Humanitas, in samenwerking met het zorgkantoor en de gemeente, de uitvoering verzorgd.

Er blijkt een behoefte te bestaan aan een bredere interpretatie, een meer sociale benadering, die niet alleen de ziekte omvat maar ook de impact op de persoonlijke leefwereld van mensen met dementie en hun naasten. De Sociale Benadering Dementie helpt de behoeften van mensen met dementie beter te kunnen zien en begrijpen, en om in het verlengde daarvan de juiste ondersteuning te kunnen bieden en hiermee de kwaliteit van leven te
verbeteren. In de zogenoemde Social Trials wordt geëxperimenteerd met passende ondersteuning, die aansluit bij de leefwereld en werkelijke behoeften van mensen met dementie en hun naasten. Dit gebeurt door middel van een integrale aanpak die in de aan te bieden zorg de medische, psychologische en de sociale aspecten samenbrengen.

Bestuursvoorzitter van Humanitas Gijsbert van Herk: “Vanaf de aanloop en eerste 100 dagen merk je dat je in een omgekeerde wereld werkt als het hier om gaat. De meeste mensen willen uiteindelijk niet naar een verpleeghuis. We proberen dit in dit experiment ook juist te voorkomen en mogelijk te maken dat professionals en naasten thuis de gevraagde zorg kunnen leveren. In de korte periode nadat we gestart zijn zie je dat we in hoog tempo naar een eerste groep van zo’n 80 mensen, die dergelijk hulp nodig hebben, zouden willen groeien. Maar je ziet ook dat we nu al met 180 km per uur tegen de vangrail rijden; lees: hoe de zaken nu van de systeemwereld met de geldstromen en ‘ieder in zijn eigen domein’ geregeld zijn. Moet je nagaan als wij dit in een dergelijk experiment in een paar maanden als tenenkrommend ervaren, hoe dat moet zijn voor een echtpaar, dat alleen maar wil dat de getroffen partner thuis verzorgd kan worden. Met kwaliteit van leven voorop en niet de doorgeslagen medische kijk op de langdurige zorg.

Er is bijvoorbeeld nog geen 1 betaaltitel voor 1 aanpak thuis. Er is discussie over het diploma wat de professional moet hebben die indicatie geeft voor zorg thuis. Er is veel tijd gemoeid met afspraken maken met 7 verschillende zorgverzekeraars voor een regeling die er niet is… of nee, het is misschien toch iets van zorgkantoor, of van de gemeente (het is tenslotte een experiment). Zelfs als een partner zegt ‘ik betaal het zelf wel’, weten we het in ons land nauwelijks te organiseren. Of we vragen meer en meer van de mantelzorger tot dat die eraan onderdoor gaat. En ook hebben we nog niet op orde waarmee we de mantelzorger ondersteunen of zelf financieren. Ook blijkt weer hoe ‘makkelijk’ het is om dan maar iemand door te verwijzen naar het verpleeghuis. Immers, dat is de prikkel in de regeling en niet de prikkel hoe krijgen we het in hemelsnaam zo geregeld dat iemand (langer) thuis kan blijven omdat iedereen dat het fijnste vindt.


Met een enorm energiek team zijn we in Amsterdam, Den Bosch, Amstelveen en Rotterdam gestart aan dit langjarig experiment wat helemaal in lijn is met het ‘langer thuis beleid’, maar dat ook eindelijk eens ‘de kwaliteit van leven’ vooropzet en wat meneer of mevrouw zelf wil… Helaas, na het ‘meestribbelen’ van de systeemwereld zie je uiteindelijk toch dat deze nu snoeihard aan het terug knokken is om het toch in het systeem gepropt te krijgen.

Mijn boodschap is dus vooral: hou vol collega’s en families die hier bij betrokken zijn! Waarbij ik toch ook hoop
dat we snel een tweede groep van ook weer 80 inwoners in Rotterdam Noord of Feijenoord als tweede wijk in Rotterdam kunnen starten met deze Social Trial.”

Lees ook meer over Social Trials in de dementiezorg in dit artikel:
https://www.pwc.nl/nl/actueel-en-publicaties/diensten-en-sectoren/publieke-sector/sociale-determinanten-van-gezondheid/social-trials-in-de-dementiezorg.html